preeklampsja


Badanie przesiewowe w kierunku preeklampsji


Preeklampsja oznacza stan przedrzucawkowy (dawniej: zatrucie ciążowe/gestoza) i stanowi groźne powikłanie ciąży. W przebiegu tej choroby dochodzi do upośledzenia przepływu krwi w łożysku, co prowadzi do zahamowania wzrostu płodu (IUGR) i niedotlenienia, a nawet śmierci płodu. Z kolei u matki obserwujemy wzrost ciśnienia krwi, a nawet niewydolność nerek i wątroby (zespół HELLP). Preeklampsja występuje nawet w ok. 5% wszystkich ciąż, 14% ciąż mnogich i u prawie 20% ciężarnych, które w poprzedniej ciąży przebyły stan przedrzucawkowy.

Badanie przesiewowe wykonuje się przy okazji pierwszego badania prenatalnego (I-go trymestru) i polega ono na:

  • zadaniu matce kilku prostych pytań nt. chorób przewlekłych, przebiegu poprzedniej ciąży itp.
  • określeniu wzrostu i masy ciała oraz zmierzeniu średniego ciśnienia tętniczego (MAP – mean arterial pressure)
  • badaniu USG z oceną przepływu krwi w tętnicach macicznych wykonane przez certyfikowanego lekarza (z odpowiednia dla tego typu badania licencją Fetal Medicine Foundation)
  • pobraniu krwi matki celem oznaczenia poziomu białek PAPP-A ( pregnancy assossiated plasma protein A – białko związane z ciążą typu A) i PLGF (ang. placental growth factor – łożyskowy czynnik wzrostu)

Wszystkie te parametry pozwalają oszacować indywidualne ryzyko wystąpienia preeklampsji. Test ma 90% czułość w wykrywaniu preeklampsji o wczesnym początku (przed 32 tyg. ciąży) i 45% dla preeklampsji pojawiającej się później w ciąży. Ale to właśnie wczesna postać choroby jest największym wyzwaniem we współczesnym położnictwie.

Wystąpieniem stanu przedrzucawkowego zagrożone są zwłaszcza kobiety chorujące na cukrzycę, z insulinoopornością, zaburzeniami lipidowymi, otyłością, przewlekłym nadciśnieniem, chorujące na choroby autoimmunologiczne, w wieku >40 lat, w ciąży mnogiej, narażone na stres oraz u których w poprzedniej ciąży lub u matki wystąpiła preeklampsja.

Niestety w chwili obecnej skuteczne leczenie stanu przedrzucawkowego nie jest możliwe, co często oznacza brak możliwości kontynuacji ciąży i jej przedwczesne rozwiązanie. Wiąże się z tym problem wcześniactwa u dzieci oraz zwiększone ryzyko okołoporodowe dla matki. Stąd tak ważne  jest zapobieganie rozwojowi tej choroby u kobiet z grupy ryzyka, zidentyfikowanych dzięki naszej przesiewowej diagnostyce.

Badania wykazały, że w zapobieganiu PE skuteczne jest stosowanie małej dawki kwasu acetylosalicylowego, pod warunkiem, że leczenie zaczniemy przed 16 tygodniem ciąży. Leczenie to redukuje nawet o ok. 60% ryzyko wystąpienia najgroźniejszej, wczesnej postaci preeklampsji (przed 32 tyg. ciąży), a nawet o ok. 80% w późniejszym przebiegu ciąży.

Jesteśmy głęboko przekonani, że upowszechnienie ww. diagnostyki w kierunku stanu przedrzucawkowego w pierwszym trymestrze ciąży pozwoli znacząco poprawić bezpieczeństwo kobiet i ich dzieci.